Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

NAGDODY ROZDANE

czyli
PIĄTA EDYCJA FESTIWALU NOWEGO TEATRU PRZESZŁA DO HISTORII

Festiwal Nowego Teatru FNT to kontynuacja Rzeszowskich Spotkań Teatralnych - pisze w swoim podsumowaniu Katarzyna Cetera, jednego z najstarszych festiwali teatralnych w Polsce, które odbywały się w rzeszowskim teatrze od 1961 roku, jako przeglądy spektakli w gwiazdorskiej obsadzie. Nowy pomysł i nowa formuła okazały się zaskakująco ciekawe i nadzwyczaj nośne, dlatego w ostatnim tygodniu listopada Rzeszów corocznie staje się centrum teatralnego świata. W tym roku odbyła się piąta już edycja tej imprezy - w nowej formule, wymyślonej przez Jana Nowarę, dyrektora Teatru im. W. Siemaszkowej w Rzeszowie. Aktualnie festiwal opiera się na spektaklach, który przewartościowują pojęcie dramatyczności, zwracając się z jednej strony ku aktom performatywnym, z drugiej zaś - ku przekazowi multimedialnemu.

W tym roku teatr także nie zamierzał obniżać lotów, mimo, że nastały dla festiwalu „lata chude”: Koszt przedsięwzięcia szacowano na ok. 800 tys. zł, licząc, że podobnie jak w latach poprzednich większość tych kosztów pokryją po połowie marszałek województwa podkarpackiego i ministerstwo. W ubiegłym roku projekt rzeszowskiego Teatru im. W. Siemaszkowej w Rzeszowie dostał na ten festiwal 270 tys. zł i mógł się pochwalić wysokimi notami komisji eksperckiej. W tym roku ocena końcowa była niska i teatr otrzymał jedynie 120 tys. zł dotacji – a i to dopiero po odwołaniu, w drugim rozdaniu ministerialnych środków – w pierwszym „rozdaniu” nie otrzymał ani grosza.. Obniżenie dotacji ministerialnej o ponad połowę zmusiło jednak dyrektora do zmiany planów. W sumie, razem z dotacją, zapisaną dla festiwalu w budżecie województwa, teatr dysponował kwotą ok. 350 tys. zł na organizację tej imprezy.


Festiwal będzie krótszy. Zamiast ośmiu spektakli, planujemy zaprosić cztery. Nie będzie konkursu jurorskiego jak w poprzednich latach, chcemy pozostawić jedynie ocenę publiczności i dziennikarzy. Zależy nam także na pozostawieniu niektórych wydarzeń towarzyszących festiwalowi, m.in. czytań performatywnych, dyskusji po spektaklach, debat, które urozmaicają pejzaż festiwalu – zapowiadał Jan Nowara - Festiwal nie zmieni się w swojej różnorodności, będzie tylko krótszy - podsumowuje.

Jan Nowara jak zapowiedział – tak zrobił. W Rzeszowie zobaczyliśmy w sumie pięć spektakli konkursowych: do czterech zaproszonych – dodajmy: na różnym poziomie - dołączył także spektakl gospodarzy. Stanąwszy w konkursowych szrankach, rzeszowskie przedstawienie LWÓW NIE ODDAMY w reżyserii Katarzyny Szyngiery… nagrodę dziennikarzy (wśród których miała zaszczyt zasiadać także pisząca te słowa) zdobyło niemal jednogłośnie. Jeszcze latem, podczas TRANS-MISJI rzeszowianie mieli okazję to przedstawienie zobaczyć. Wówczas mnie nie zachwycił – trochę kłamał, trochę manipulował, trochę nie wiadomo jak (i gdzie) miał zbudowane akcenty. Trochę się chwiał Po trzech miesiącach, podczas których trochę przeformułowano przedstawienie, zobaczyliśmy wreszcie wartościowe dzieło, w dojrzały sposób dyskutujące o problemach współczesnego pogranicza z gościnnym udziałem znakomitej Oksany Czerkaszyny, wokół której buduje się fala teatralnych (a może nie tylko teatralnych) napięć.

Spektakl doceniliśmy z uwagi na zespołową pracę artystyczną, która doprowadziła do powstania przedstawienia będącego prawdziwym, a nie wyłącznie odegranym dialogiem rozmaitych racji oraz za uczciwe, szczere i autentyczne wykorzystanie formy teatru w teatrze a także za inteligentną ironię rozbrajającą stereotypy, o czym można przeczytać w uzasadnieniu. Nagroda dziennikarzy, która od następnej edycji festiwalu będzie nosiła nazwę dr Joanny Puzyny-Chojki, tragicznie zmarłej dyrektor programowej festiwalu, to w tym roku „zawrotna” kwota 5 tys. zł, pamiątkowy dyplom oraz statuetka.

Nagrodę publiczności ponownie otrzymał w Rzeszowie spektakl Teatru Ludowego w Krakowie – i ponownie było to dzieło w reżyserii Marcina Wierzchowskiego. Po SEKRETNYM ŻYCIU FRIEDMANÓW przyszedł jednak czas na HAŃBĘ, która ujęła publiczność emocjonalnym przekazem. Rzeszowska publiczność oddała na ten spektakl 1699 głosów. Twórcy przedstawienia otrzymali nagrodę pieniężną w wysokości 5 tys. zł, pamiątkową statuetkę i dyplom.

Rzeszowska, festiwalowa tradycja nakazuje też podebatować trochę, albowiem Festiwal Nowego Teatru wpisuje się w tradycję Rzeszowskich Spotkań Teatralnych, choć oczywiście dostosowuje ją do wymogów nowych czasów, nadając mu wyrazisty profil i format.  Program festiwalu odzwierciedla nowe strategie dramaturgiczne i konwencje przedstawieniowe, zrodzone z połączenia rozmaitych gatunków, estetyk, idiomów stylistycznych. Piąta edycja Festiwalu Nowego Teatru – zwłaszcza w obliczu tragicznej śmierci jego dotychczasowej dyrektor artystycznej – dr Joanny Puzyny-Chojki -to właściwy moment, aby dokonać pewnych podsumowań. Stąd pomysł zorganizowania panelu dyskusyjnego z udziałem specjalistów pod hasłem: NOWY TEATR – kondycja, idee, perspektywy. Panel poprowadziła dr Katarzyna Kręglewska (Uniwersytet Gdański) a jej zaproszenie do debaty przyjęli badacze teatru oraz krytycy: prof. dr hab. Zbigniew Majchrowski (Uniwersytet Gdański), dr hab., prof. UAM Joanna Ostrowska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr Barbara Świąder-Puchowska (Uniwersytet Gdański), Katarzyna Waligóra („Didaskalia”), dr Patryk Kencki („Pamiętnik Teatralny”, portal Teatrologia.info, jeden z kandydatów na dyrektora Instytutu Teatralnego), Kalina Zalewska („Teatr”), Jacek Sieradzki („Dialog”), Tomasz Domagała (portal DOMAGAŁAsięKULTURY, Polskie Radio).

Podczas rzeszowskiej imprezy zainaugurowano nowy projekt, którym okazała się Scena Nowej Dramaturgii. Jego pomysłodawczyni, Martyna Łyko, zaprezentowała w Rzeszowie swój performance pod tytułem VENI VIDI VR – wykorzystujący technikę wirtualnej rzeczywistości w konstruowaniu świata. Innym ciekawym akcentem okazało się czytanie performatywne sztuki Olivii Negrean (KOBIET) APETYT NA SZEKSPIRA to spotkanie ze wspaniałymi aktorkami Teatru Siemaszkowej w autorskich maskach wykonanych przez Annę Korzeniewską.

Festiwal rozpoczął wernisaż wystawy plakatów Iranki, Elham Hemmat, laureatki pierwszej nagrody 16. Międzynarodowego Biennale Plakatu Teatralnego Rzeszów 2018, a zakończył wernisażem trzydziestu pięciu prac malarskich Andrzeja Folfasa. Dzieła po zakończeniu wystawy udostępnione będą do sprzedaży.

Tytuł piątej edycji FNT brzmi Nowy teatr. Koniec i początek. Uznaliśmy, że pół dekady badania wpływu nowych mediów na konstruowanie rzeczywistości teatralnej w ramach wydarzeń Festiwalu to pretekst do swego rodzaju podsumowania. Do jego przeprowadzenia zobowiązuje nas też fakt, że w trakcie pracy nad tegoroczną edycją Festiwalu nastąpiła tragiczna śmierć jego współpomysłodawczyni – dr Joanny Puzyny-Chojki. Badaczka dzięki swojej pracy naukowej, ale także poprzez realizację tak skonstruowanego Festiwalu, wywarła znaczący wpływ na definiowanie istoty nowego teatru. Jej śmierć stanowi zamknięcie pewnego etapu Rzeszowskich Spotkań Teatralnych - czytamy w materiałach festiwalowych. Rzeczywiście, pewien etap tego znakomitego (choć nie w pełni może wykorzystanego promocyjnie) przedsięwzięcia na pewno się bezpowrotnie – a nader nieoczekiwanie – zakończył. Pozostaje jednak nadzieja, że to nie koniec przygody Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie z „nowym” i „nieokiełznanym” w teatrze, a także, że to nie ostatnia podczas tego festiwalu dla rzeszowskiego teatru nagroda.

Katarzyna Cetera

LWÓW NIE ODDAMY

reżyseria - Katarzyna Szyngiera
scenariusz - Katarzyna Szyngiera, Marcin Napiórkowski, Mirosław Wlekły
autorzy reportażu - Katarzyna Szyngiera, Mirosław Wlekły
scenografia - Przemysław Czepurko, Katarzyna Ożgo
kostiumy - Ireneusz Zając
inspicjent i sufler - Małgorzata Depta
dramaturgia - Olga Maciupa
światło - Michał Stajniak
muzyka - Jacek Sotomski
video ze Lwowa - Miłosz Kasiura

Obsada:
Oksana Czerkaszyna,
Dagny Cipora,
Małgorzata Machowska,
Mateusz Mikoś,
Piotr Mieczysław Napieraj,
Robert Żurek,
Jacek Sotomski
(gitara)

Premiera 26 sierpnia 2018
Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie