Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

POWRÓT DO KONWENCJI I WARSZTATU

czyli Talia - część 5

Festiwalowe zmagania minęły półmetek. Dziś przed tarnowską publicznością wystąpi Teatr Polski w Poznaniu. Winna jestem naszym czytelnikom wrażenia z wczorajszego spektaklu - pisze Katarzyna Cetera - Lubuski Teatr w Zielonej Górze przedstawił nam wczoraj karkołomną interpretację tekstu KSIĘŻNICZKA NA OPAK WYWRÓCONA, który – jakoby – napisał Pedro Calderón de la Barca (autor około 200 tytułów, w tym około 120 komedii). Calderón jest chyba najwybitniejszym dramatopisarzem schyłkowego okresu wielkiej dramaturgii renesansu hiszpańskiego, jednym z czołowych twórców europejskiego dramatu.

Trudno powiedzieć ile Calderóna zostało w tym tekście – Jarosław Marek Rymkiewicz mienił się jego „imitatorem” raczej niż adaptatorem czy tłumaczem. Calderón napisał dwie wersje tej komedii. Pierwsza nosi tytuł EL ACASO Y EL ERROR (Przypadek i błąd) druga – LA SEÑORA Y LA CRIADA (Pani i służąca). W tekście Rymkiewicza  słyszymy echa obu tych siedemnastowiecznych, barokowych komedii, ale wspomina się także nazwiska dwudziestowiecznych filozofów, słyszymy parafrazy wierszy Eliota i strofy polskich poetów barokowych (Daniela Naborowskiego i Jana Andrzeja Morsztyna), brzmi hiszpańska romanca i cień monologu z innego dzieła hiszpańskiego pisarza - z wielkiego dramatu ŻYCIE SNEM (monolog Segismunda z finału II aktu). Jeśli jednak w owym dramacie ten monolog wiodła postać prawdziwie tragiczna i udręczona, to w KSIĘŻNICZCE - groteskowo-karykaturalna. Symbole erotyczne, które w pierwszych swoich kwestiach wymieniają Perote i Gileta pochodzą wprost ze WSTĘPU DO PSYCHOANALIZY Freuda. Wszystkie te innowacje posiadają artystyczną zasadność: Jarosław Marek Rymkiewicz nie dokonuje bowiem zwykłęgo, tradycyjnego przekładu komedii: Resztę przetłumaczyłem z Calderona lub sam napisałem – przyznaje. 

Zielonogórska inscenizacja Calderonówsko-Rymkiewiczowskiej komedii omyłek zainspirowana została najwyraźniej nie tylko jarmarczną i „postjarmarczną” stylistyką hiszpańskiego teatru barokowego, lecz także tym, co w europejskiej kulturze zostało po commedii dell'arte i w ogóle całej tradycji „teatru drugiego obiegu”. Ponadto Robert Kuraś przyznaje się w przedpremierowych wywiadach do jeszcze jednej istotnej inspiracji, a jest nią brawurowa inscenizacja tekstu Calderóna-Rymkiewicza dokonana przez Jana Englerta w Teatrze Narodowym (2010). Reżyser zielonogórskiego widowiska grał w tamtym przedstawieniu i wspomagał dyrektora narodowej sceny w dziedzinie zakomponowania i wyćwiczenia aktorskich akrobacji. Przywołany przez Englerta duch teatralnej zabawy i zabawy w teatr odżył na scenie Lubuskiego Teatru, lecz ta Księżniczka na opak wywrócona jest już oryginalną kreacją Kurasia – pisze Juliusz Tyszka w jednej z recenzji zielonogórskiego przedstawienia. 

    

Napisana blisko cztery wieki temu a „imitowana” prawie sześćdziesiąt lat temu „hiszpańska” komedia omyłek cieszy się powodzeniem w wielu teatrach od dawna. W formule Talii znalazło się miejsce również dla tego gatunku: to teatr bez koturnów, skutecznie niwelujący nasze codzienne, trudne dylematy.

Katarzyna Cetera

Zdjęcia: Paweł Topolski (Tarnow.pl)

Pedro Calderón de la Barca
KSIĘŻNICZKA NA OPAK WYWRÓCAONA

Imitował Jarosław Marek Rymkiewicz

reżyseria - Robert Kuraś
ruch sceniczny - Robert Kuraś i Kinga Górska
asystentka reżysera, kostiumy - Kinga Górska
konsultacje muzyczne - Andrzej Lewocki
inspicjentka – Dobrosława Trębacz

Obsada:
Alicja Stasiewicz – Diana, księżniczka mantuańska
James Malcolm – Roberto, syn księcia Parmy
Robert Kuraś – Flora, bratanica księcia Parmy
Radosłąw Walenda – Fisberto, książę mediolański
                                    Lisardo, służący Roberta
Lech Mackiewicz – Książę Parmy
                                 Laura, służąca Diany
                                Fabio, ogrodnik
Joanna Wąż – Gileta
Aleksander Stasiewicz - Perote

premiera 21 stycznia 2017
Lubuski Teatr w Zielonej Górze