Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

„Kościół na wzór Chrystusa”

W 60 dni po Wielkanocy obchodzone jest, zawsze we czwartek, Boże Ciało czyli Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej. „Nie możemy pozwolić, by znieważano i profanowano to, co stanowi dla nas świętość” - mówił biskup tarnowski Andrzej podczas Mszy św. odprawionej na Placu Katedralnym w Tarnowie przy licznym udziale wiernych. To najważniejsza celebra tego dnia w diecezji tarnowskiej. W procesji, która wyruszyła po uroczystej Eucharystii ulicami Starówki szły całe rodziny z dziećmi, biskupi, kapłani, siostry zakonne, alumni, członkowie ruchów i stowarzyszeń katolickich, członkowie Bractwa Kurkowego, Rycerze Kolumba, rzemieślnicy, a także przedstawiciele parlamentu i samorządu. Procesji tradycyjnie towarzyszyła orkiestra dęta Grupy Azoty. Boże Ciało, jedno z najważniejszych Świąt w kościele katolickim – szczególnie uroczyście obchodzone w Polsce, zostało do kalendarza liturgicznego wprowadzone w 1264 roku przez papieża Urbana IV, a w Polsce obchodzone od XV wieku. 

W Polsce tradycyjne uroczystości związane ze świętem Bożego Ciała obejmują mszę świętą, po której następuje procesja do specjalnie zbudowanych na ten cel czterech ołtarzy. Przy każdym z ołtarzy odczytywany jest fragment jednej z czterech Ewangelii, opowiadający o Eucharystii. W uroczystej procesji biorą udział wierni, często ubrani w ludowe stroje. Dzieci posypują drogę procesji kwiatami, niesione są święte obrazy i śpiewane pieśni ku czci Najświętszego Sakramentu.

Boże Ciało czyli Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa (Święto Ciała i Krwi Pańskiej) jest to święto nakazane, ruchome, które wypada 60 dni po Wielkanocy. Wypada w czwartek po uroczystości Trójcy Świętej pomiędzy 21 maja, a 24 czerwca. Święto, początkowo w diecezji Li?ge zostało ustanowione w 1246 r. po widzeniach św. Julianny z Cornillon. Już w 1252 r. uroczystość była obchodzona w Niemczech, a w 1320 r. do diecezji krakowskiej wprowadził ją biskup Nankier.

Uroczystość Bożego Ciała uznawana jest za jedno z najważniejszych świąt kościelnych i ma wyjątkowo piękną oraz uroczystą oprawę. Na jej ustanowienie i rozpowszechnienie miało wpływ przyjęcie w 1215 roku dogmatu o transsubstancjacji, czyli realnej przemianie chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa. Z kolei w 1263 roku w Bolsenie miał miejsce cud eucharystyczny - hostia w rękach wątpiącego w transsubstancjację księdza zaczęła krwawić. Do dziś zachował się korporał, który jest uznawany za ten, na który podczas wydarzenia spadły krople krwi. Uroczystość Bożego Ciała ma charakter radosny i dziękczynny, związana jest z nim także uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Historia procesji podczas uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa sięga drugiej połowy XIII w. Do Polski zwyczaj procesji eucharystycznych trafił w XV w. Od początku miał bardzo uroczysty charakter. W XVI w. z Niemiec dotarł do nas zwyczaj śpiewania fragmentów Ewangelii przy czterech, udekorowanych świeżymi roślinami ołtarzach. Podczas rozbiorów, a także podczas II wojny światowej uczestnictwo w procesjach było znakiem wiary, ale także jedności narodu. Zapewne świadome tego faktu władze PRLu często zakazywały organizowania procesji ulicami miast.

 

Cztery ołtarze na trasie procesji podczas Uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa mają symbolikę religijną. Cztery ołtarze są odwołaniem do czterech Ewangelii. Procesja zatrzymuje się przy ołtarzach, przy których śpiewane są perykopy ewangeliczne Mateusza, Marka, Łukasza i Jana.

 

Niekoniecznie religijną symbolikę mają dekorujące ołtarze świeże rośliny, najczęściej gałązki brzozy. Wierzono, że mają one właściwości ochronne przed złymi mocami, chronią przed piorunami i dlatego zatykano je za framugami drzwi oraz oraz poświęconymi obrazami. Gałązki brzozy zanoszono również na pola, żeby chroniły zbiory. W oktawie Bożego Ciała święci się również wianki z kwiatów i ziół leczniczych. Wianki, podobnie jak gałązki brzozy miały chronić domowników, ale również zwierzęta gospodarcze przed złymi mocami. Zakopane na polu miały chronić zbiory przed szkodnikami i nieurodzajem. Z ziół robiono napary lecznicze na różne choroby.

 

Dwie najsłynniejsze procesje w kraju prowadzą głównymi historycznymi drogami: w Krakowie – od Wawelu do Kościoła Mariackiego, w Warszawie procesja rozpoczyna się pod katedrą św. Jana, a kończy na placu Piłsudskiego. Bardzo często obchodom towarzyszą orkiestry dęte, wojskowe czy młodzieżowe. Z krakowską procesją związany jest także Konik Zwierzyniecki, czyli ludowe obrzędy odbywające się w oktawę po Bożym Ciele. Od XVIII wieku konika zaczęto nazywać Lajkonikiem. Była to postać brodatego jeźdźca ubranego w czerwony strój i turecki turban na głowie oraz żółte buty. Siedział on na drewnianym jaskrawo przystrojonym koniu, a w ręku miał buławę (rodzaj broni popularnej na wschodzie). Zwyczaj konika powstał na pamiątkę zwycięstwa nad Tatarami.

Jest to dzień wolny od zajęć i pracy - tego dnia wszystkie sklepy, galerie, urzędy oraz szkoły i uczelnie są nieczynne.

Opracował  - Ryszard Zaprzałka
Zdjęcia procesji Bożego Ciała z Katedry– lokalne portale internetowe: diecezja tarnowska.pl, RDN, tarnow.pl i tarnoskieinfo.pl