Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

"Tańczmy po miłości śmierć"

Tak nieco prowokująco zachęcał Michał Łanuszka wykonując ponadczasowe pieśni i piosenki wielkiego Leonarda Cohena. Ten absolutnie wyjątkowy koncert odbył się w niedzielę 24 lutego, z nieco ponad tygodniowym poślizgiem spowodowanym żałobą narodową, na scenie - Antresoli Centrum Sztuki Mościce, gromadząc na widowni komplet widzów; biletów zabrakło na długo przed pierwszym terminem koncertu 15 lutego. Muzyka Leonarda Cohena, syna polskiego Żyda, to niezwykle poruszająca podróż przez świat męskich emocji - miłości, tęsknoty, pożądania, czułości, namiętności... W Mościcach można było usłyszeć zarówno te bardzo intymne piosenki, jak „Jestem twój/I’m Your Man" czy „Chelsea Hotel #2", jak i zrealizowane przy wsparciu kwartetu smyczkowego wielkie cohenowskie przeboje „Hallelujah" czy „Dla ciebie walc/Take this Walz" - wszystkie w nowych polskich przekładach Michała Kuźmińskiego. Wszystkie nowe tłumaczenia zostały w pełni zaakceptowane przez Mistrza Leonarda, którego miałem okazję przed laty posłuchać na żywo w Krakowie. W sumie usłyszeliśmy 11 pięknie i po polsku zaaranżowanych wielkich przebojów Leonarda Cohena, które dawno nie były zaśpiewane tak poruszająco. Michałowi Łanuszce towarzyszył kwartet smyczkowy w składzie: Joanna Malinowska, Aldona Trybulec, Maria Czaplińska i Dominik Berniak. Piosenki Cohena w zaskakującym, świeżym i chwytającym za serce wykonaniu. Wokal Michała Łanuszki hipnotyzujący, świetna aranżacja instrumentalna. Tłumaczenie utworów zuchwałe, zaskakujące i pomysłowe - napisał jeden z internautów. Na tej muzyce nie każdy się pozna... Może się okazać zbyt piękna, zbyt nostalgiczna, zbyt nastrojowa. Tym większe brawa dla wszystkich!

- Rozpoczynając pracę nad tą płytą nie przypuszczałem nawet, jak intensywna emocjonalnie będzie to dla mnie podróż. Nie przypuszczałem, jak głęboko w sobie będę musiał poszukiwać emocji, czasem bardzo mrocznych i bolesnych, by te piosenki wypełnić prawdą. Nie przypuszczałem też, jak wiele się dowiem o samym sobie i jak wiele się o sobie samym nauczę. Każda z tych cohenowskich historii powoli stawała się też moją historią - tak o spotkaniu z twórczością Leonarda Cohena mówi Michał Łanuszka.

Michał Łanuszka to obdarzony niezwykle ciepłym, niskim głosem wokalista, kompozytor i gitarzysta, absolwent krakowskiej PWST, a także lektor, dziennikarz i prezenter radiowy. Na swoim koncie ma cztery autorskie płyty: „Bieski Idiota” (2009), „A miało być tak pięknie” (2012), „Łanuszka/Cohen" (2014) i „Nieoczekiwanie" (2017) a także gościnny udział w projekcie „Świat wg Nohavicy” (złota płyta). Michał Kuźmiński - pisarz, tekściarz,  publicysta, dziennikarz „Tygodnika Powszechnego”, współautor kryminałów „Sekret Kroke”, „Klątwa Konstantyna” oraz niesłychanie entuzjastycznie przyjętej przez czytelników i krytykę „Ślebody”. Przez 7 lat był głosem RMF Classic, a obecnie jest głosem, który słyszycie codziennie w radiu i TV, choć niekoniecznie zdajecie sobie z tego sprawę. Szczęśliwy bywa i owszem – gdy ułoży ładną melodię, która później zamieni się piosenkę.

Michał Kuźmiński – pisarz, tekściarz,  publicysta, dziennikarz “Tygodnika Powszechnego”, współautor kryminałów „Sekret Kroke”, „Klątwa Konstantyna” oraz niesłychanie entuzjastycznie przyjętej przez czytelników i krytykę “Ślebody” (2015).

Leonard Cohen - poeta, powieściopisarz, bard i piosenkarz.

Urodził się w 1934 roku w Montrealu jako Leonard Norman Cohen, syn Mashy (Marshy) i Nathana Cohenów, w średniozamożnej żydowskiej rodzinie. Ojciec pochodził z Polski, a matka, Masha Klonitsky, była córką talmudysty, rabbiego Solomona Klonitsky-Kline, Żyda litewskiego pochodzenia.

W Montrealu ukończył wydział humanistyczny Uniwersytetu McGill. W tym czasie poznał znanego poetę kanadyjskiego i późniejszego serdecznego przyjaciela - Irvinga Laytona, który wywarł wielki wpływ na jego życie.
W 1956 artysta wydał debiutancki tomik wierszy "Let Us Compare Mythologie". W swojej twórczości nawiązywał do tradycji beatników, recytując wiersze przy akompaniamencie zespołu jazzowego.

W 1957 Cohen podjął dalsze studia ma Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, następnie przeprowadził się do Londynu, a potem szukał inspiracji w kulturze śródziemnomorskiej. Wyjechał do Grecji, gdzie spędził kilka lat na wyspie Hydra. Tam napisał swoje najbardziej znane utwory, m.in. powieść "Piękni przegrani" (Beautiful Losers) oraz klasyczną dzisiaj piosenkę "Ptak na drucie" (Bird on the Wire).

Leonard Cohen w wywiadach często powtarzał, że zaczął śpiewać, gdyż trudno mu było wyżyć z pisania. Biografowie nieco inaczej przedstawiają jego życie w tamtym okresie. Honoraria literackie, rządowe granty oraz dochody z rodzinnego przedsiębiorstwa wystarczały na wygodne życie. Leonard Cohen w tym czasie dużo podróżował, prowadził intensywne życie towarzyskie i erotyczne. Lubił otaczać się pięknymi kobietami i, dopóki było to legalne, eksperymentował z LSD.

Choć nauczył się grać na gitarze w wieku trzynastu lat, a wcześniej zaczął pisać piosenki, początkowo traktował muzykę w sposób czysto rekreacyjny i nie zamierzał zostać piosenkarzem. Nigdy też nie był wybitnym instrumentalistą. Przypadkową sławę przyniosła mu piosenka Suzanne, której profesjonalną wersję nagrała folkowa piosenkarka Judy Collins. Utwór ten stał się radiowym przebojem roku 1965. Judy Collins wprowadziła Cohena w środowisko muzyki folk. Pierwszy publiczny występ Leonarda Cohena jako piosenkarza miał miejsce 30 kwietnia 1967 roku w Town Hall w Nowym Jorku, na koncercie charytatywnym na rzecz organizacji domagającej się zaprzestania prób z bronią jądrową (The Committee for a SANE Nuclear Policy). Judy Collins namówiła Cohena, by wystąpił z nią na Newport Folk Festival w 1967. Wydany w tym samym roku album Songs of Leonard Cohen zawiera takie przeboje artysty jak: Suzanne, Sisters of Mercy, So Long, Marianne, Hey, That’s No Way to Say Goodbye. Album odniósł wielki sukces.

Przy akompaniamencie gitary akustycznej i niewielkiego, łagodnie grającego zespołu, Cohen śpiewał nieco monotonnym, lecz ciepłym barytonem swoje teksty, łączące religijne i interkulturowe aluzje z czarnym humorem. Trafił tym w gusta lewicujących, zapatrzonych w kulturę wschodu środowisk akademickich i literackich ówczesnej Ameryki. Kolejne płyty utwierdzały pozycję artysty.

W 1968 roku ukazała się pierwsza solowa płyta Leonarda Cohena, a 2 lata później odbyła się pierwsza trasa koncertowa po Europie. Podczas wojny żydowsko-arabskiej w 1973 roku, śpiewał przed oddziałami izraelskimi, podnosząc morale żołnierzy. W 1979 ukazał się album "Recent Songs" (nagrany m.in. z muzykami ormiańskimi), a w 1984 "Book Of Mercy" (najbardziej mistyczny tomik poezji w twórczości Cohena).

W 1985 podczas europejskiej trasy koncertowej, Cohen wystąpił cztery razy w Polsce. Jego koncertom towarzyszyła atmosfera politycznej sensacji, którą - skrępowany i zaskoczony - skutecznie wygaszał. W 1991 roku Cohen zyskał najwyższe uznanie władz kanadyjskich i został uhonorowany odznaczeniem "Order Of Canada".

Artysta od lat związany jest z buddyjskim klasztorem zen na górze Mt. Baldy pod Los Angeles. W 1996 roku muzyk został buddyjskim mnichem i przyjął imię Jikan (czyli "Cichy"). Znalazł tam spokój ducha i uwolnił się od dręczących go przez całe życie ataków depresji.

W 1999 roku Leonard Cohen niespodziewanie wyszedł z klasztoru. Dwa lata później, w wieku 67 lat, powrócił z nowym albumem - "Ten New Songs", pierwszym studyjnym wydawnictwem, po legendarnej płycie "The Future" (1992). "Ten New Songs" zawiera 10 premierowych kompozycji artysty, które zostały nagrane w jego domowym studiu Still Life w Los Angeles. Praca nad nimi trwała prawie rok. Producentem całości jest znana z wcześniejszej współpracy z muzykiem Sharon Robinson, która pojawia się także na okładce albumu. Jest ponadto współkompozytorką wszystkich nagrań, aranżerem, gra na niemal wszystkich instrumentach, śpiewa też w chórkach.

W listopadzie 2002 roku ukazał się podwójny album, zawierający najciekawsze utwory z bogatego dorobku artysty. Cohen sam dokonał wyboru tych 31 nagrań - ponad połowa pochodzi z jego trzech najbardziej przełomowych płyt: debiutu "Songs Of Leonard Cohen", "I'm Your Man" i "The Future". Wszystkie utwory poddane zostały cyfrowemu remasteringowi.

Natomiast 22 października 2004 roku ukazała się studyjna płyta wokalisty, zatytułowana "Dear Heather". Na pierwszym singlu, pilotującym to wydawnictwo, znalazł się utwór "Go No More A-Roving". Jako jeden z najważniejszych i najbardziej wpływowych kompozytorów naszych czasów wciąż honorowany jest licznymi wyróżnieniami. Najnowsze z nich to prestiżowa nagroda 2011 Prince of Asturias Award for Letters.

Ogłaszając decyzję o przyznaniu tej nagrody właśnie Cohenowi , jury uzasadniło swój wybór: " za tworzenie emocjonalnych obrazów, w których poezja i muzyka łączą niezmienne wartości.

Nadzwyczajną popularność Cohen zyskał w Polsce, gdzie w latach osiemdziesiątych był bardziej znany niż w rodzinnej Kanadzie. Było to zasługą popularyzatorskiej działalności Macieja Zembatego, jego (wspólnych z Maciejem Karpińskim) tłumaczeń tekstów piosenek i wykonań polskich coverów. Gdy w 1985 Leonard Cohen przyjechał na trasę koncertową do Polski, występował przy pełnej widowni w największych halach koncertowych: 19 marca w Hali Arena w Poznaniu, 20 marca w Hali Ludowej (zwana też Halą Stulecia) we Wrocławiu, 21 marca w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu i 22 marca w Sali Kongresowej w Warszawie. Podczas pobytu w Polsce spotkał się z Lechem Wałęsą oraz wygłosił szereg prosolidarnościowych oświadczeń. Wskutek tych działań jego piosenki przez wiele miesięcy nie były emitowane w Polskim Radiu.

W 2005 okazało się, że artysta został pozbawiony środków na funduszu emerytalnym. Jego była przyjaciółka, jednocześnie menedżerka, Kelley Lynch, sprzeniewierzyła ponad 5 milionów dolarów, zostawiając jedynie 150 tysięcy. Suma ta nie wystarczała artyście nawet na opłacenie należnych podatków. W marcu 2006 Cohen wygrał sprawę sądową z byłą menedżerką, uzyskując sądowy nakaz zwrotu dziewięciu milionów dolarów, jednak możliwość faktycznego odzyskania utraconych funduszy jest mało prawdopodobna.

W sierpniu 2011 roku Leonard Cohen poinformował, że zakończył pracę nad nowym albumem studyjnym, „Old Ideas”. Znalazły się na nim w większości zupełnie nowe piosenki, w wykonaniu których artyście towarzyszyli Dana Glover, Sharon Robinson oraz Webb Sisters. Współproducentami płyty byli Patrick Leonard, Anjani Thomas, Ed Sanders oraz Dino Soldo. Płyta została wydana 31 stycznia 2012 roku.
26 lutego 2012 roku odebrał nagrodę PEN Klubu Nowej Anglii – „Song Lyrics of Literary Excellence”.

Od jesienią 2011 roku fani muzyka mogli cieszyć się kompletną dyskografia studyjną, zebraną w ekskluzywny kolekcjonerski box. The Complete Studio Albums Collection to jedenaście zremasterowanych albumów Leonarda Cohena będących podsumowaniem jego trwającej nieprzerwanie od czterech dekad muzycznej podróży. W skład tego ekskluzywnego wydawnictwa weszły albumy: Songs of Leonard Cohen, Songs of Love and Hate, Songs From A Room, Death Of A Ladies’ Man, Dear Heather, Ten New Songs, I’m Your Man, Various Positions, New Skin For The Old Ceremony, The Future, Recent Songs.

12 sierpnia 2012 w Gandawie rozpoczęła się kolejna trasa koncertowa Cohena, promująca album Old Ideas. Koncerty zaplanowano m.in. w Belgii, Danii, Norwegii, Finlandii, Polsce, Niemczech, Irlandii, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Turcji, Rumunii, Francji, Hiszpanii i Portugalii, a następnie w USA i Kanadzie[13]. W ramach trasy koncertowej 19 lipca 2013 artysta wystąpił w Atlas Arenie w Łodzi.

Leonard Cohen zmarł na białaczkę 7 listopada 2016 w Los Angeles i został pochowany w Montrealu.

Źródło: Wikipedia oraz www.leonardcohen.com

Ryszard Zaprzałka

Zdjęcia - Mateusz Niemczura  (www.tarnow.net.pl)