Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

„Z iskierki zorzę twórz”

czyli
„Wszystko co dobre we mnie”

28 stycznia w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Dąbrowie Tarnowskiej im. Marii Kozaczkowej odbyła się wieczornica poświęcona jej patronce z okazji przypadającej tego dnia 110. rocznicy urodzin poetki.  W swoim pracowitym życiu  napisała około 900 wierszy, kilkanaście opowiadań, 3 sztuki teatralne i wielu wspomnień. Główne nurty tematyczne jej twórczości to: liryka rodzinna, refleksyjna, historyczno-okolicznościowa i wiejska. Wypowiadała się poprzez bajki, satyry, fraszki, aforyzmy, wiersze rymowane i białe. Zmarła 30 kwietnia 1982 roku w Dąbrowie Tarnowskiej. Dnia 25 września 1984 roku Miejsko - Gminna Biblioteka Publiczna w Dąbrowie Tarnowskiej uroczyście przyjęła imię Marii Kozaczkowej. Obok dąbrowskiej książnicy, jej oryginalną, mocno osadzoną w chłopskim nurcie poezji twórczość, kultywują i propagują liczni uczestnicy konkursów poetyckich, którym patronuje.

Meritum wydarzenia stanowiło życie i twórczość poetki, które przedstawili uczestnicy: Dyskusyjnego Klubu Książki i warsztatów artystycznych działających przy naszej bibliotece oraz wolontariusze naszej biblioteki. Oprawę muzyczną wieczornicy uświetnił występ zespołu „Ewenement” w składzie: Ks. Sławomir Lech – instrument klawiszowy, Dariusz Lech – wokal i gitara oraz wokalistki: Kinga Dulęba, Julia Czekańska i Olga Dulęba. Sentymentalne i subtelne aranżacje w wykonaniu formacji muzycznej pozwoliły uczestnikom wieczornicy wnikliwie wsłuchać się w utwory Marii Kozaczkowej oraz poznać jej biografię.

     

Cieszył udział członków najbliższej rodziny poetki mieszkających niedaleko, jak i z dalszych miast: Mielca, Nowej Dęby i Poznania. Na widowni zasiadły córki patronki MBP: Krystyna Ludwicka, Maria Pietracha oraz Anna Wrona z mężem i wnuczką. Z okazji wieczornicy wpłynęły również pamiątkowe adresy od Alicji Dziewińskiej – emerytowanej dyrektor MBP, Jerzego Kozaczki – syna Marii Kozaczkowej oraz życzenia i pozdrowienia od Haliny Cychol – córki poetki, Lucyny i Sławomira Kozaczków – wnuków. W wieczornicy uczestniczyli m.in. Burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej – Krzysztof Kaczmarski, Przewodniczący Rady Miejskiej – Wiesław Mendys, Radny Powiatu Dąbrowskiego - Stanisław Początek, przedstawiciele instytucji współpracujących z MBP, mieszkańcy Dąbrowy Tarnowskiej pamiętający Marię Kozaczkową, wolontariusze, czytelnicy i sympatycy dąbrowskiej biblioteki.

Patronka dąbrowskiej MBP urodziła się w Zalipiu jako najmłodsza z sześciorga dzieci w rodzinie Wojtytów,  gospodarujących na  pięciu morgach. Wcześnie straciła rodziców.  Ojca straciła w czasie pierwszej wojny światowej. Jemu to, jako dziewczynka, poświęciła swój pierwszy wiersz. Ukończyła sześć klas szkoły podstawowej w Zalipiu, pracując jednocześnie w gospodarstwie starszego brata.

     

 

W wieku osiemnastu lat wyjechała do Bachowic k/Oświęcimia, gdzie ukończyła roczny kurs gospodarczy w Ludowej Żeńskiej Szkole Rolniczej Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego (1928-1930). Tam dostrzeżono jej talent literacki i zaczęto umieszczać wiersze w "Młodej Polsce", która była dodatkiem do krakowskiego "Przewodnika Kółek Rolniczych". Wysyłała też swoje utwory do "Piasta" podpisując je pseudonimem "Maryla znad Wisły". Od 1930 działała w ZMW – Wici (Znicz).

Pracowała w sklepie w Mucharzu. Po ukończeniu kursu pocztowego prowadziła samodzielnie agencję pocztową w Porębie Radlnej w latach 1931-1932. Po wyjściu za mąż za Józefa Kozaczkę, pracującego w straży granicznej, w 1935 wyjechała do Działoszyna. Skąd została wysiedlona przez Niemców na początku okupacji. Przeniosła się do Dąbrowy Tarnowskiej. W czasie okupacji była łączniczką i kolporterką prasy podziemnej. Kolportowała „Rocha” i BCh. Po wyzwoleniu zdobyła średnie wykształcenie, działała w Chłopskim Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, była radną Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w Dąbrowie Tarnowskiej, a politycznie udzielała się w ZSL i organizacjach kobiecych. Wychowała siedmioro dzieci. Zajmowała się Domem Dziecka, powstałym w resztówce dworskiej w Niwkach, rozdzielała żywność i odzież otrzymywaną głównie dzięki swym wzruszającym apelom zamieszczanym w prasie.

         

Od połowy lat 20. XX w. zaczęła pisać wiersze i artykuły do "Młodej Polski", która była dodatkiem do krakowskiego "Przewodnika Kółek Rolniczych" wydawanego przez Małopolskie Towarzystwo Rolnicze. W 1933 weszła w skład zespołu redakcyjnego "Wsi, Jej Pieśni". Należała do grupy literackiej "Gronie" w Żywcu, Zarządu Głównego Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie. Pod pseudonimem "Maryla znad Wisły" publikowała stały felieton w "Piaście". Po okupacji jej utwory i artykuły ukazywały się m.in. w „Zielonym Sztandarze”, „Wieściach”, "Chłopskiej Drodze", "Dzienniku Polskim", "Kamenie", tarnowskim "TEMI", a nawet w kanadyjskiej "Kronice Tygodniowej". Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza wydała drukiem kilka tomików jej wierszy. Była członkiem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Twórców Ludowych i przewodniczącą Oddziału tego Stowarzyszenia w Tarnowie. Autorka około 900 wierszy, kilkunastu opowiadań, 3 sztuk scenicznych i wielu wspomnień, publikowanych zarówno w Polsce jak i m.in. w Kanadzie, Izraelu, Australii.

Uhonorowana wieloma odznaczeniami m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przez całe życie interesowała się problemami środowiska, dostrzegała potrzeby ludzi poszkodowanych przez los i w miarę możliwości starała się im pomagać. Dawała temu wyraz w swoich wierszach, artykułach prasowych i własnej aktywności społecznej.

Przygotował – Ryszard Zaprzałka