Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

Czy II wojna światowa zaczęła się w Tarnowie?

W sierpniu 1939 roku hitlerowskie Niemcy rozpoczęły na terenie Polski szeroko zakrojoną akcję dywersyjną, która pochłonęła wiele ofiar wśród ludności cywilnej. Już w lutym 1939 roku z rozkazu Abwehry zaczęły się tworzyć organizacje bojowe i sabotażowe. Wśród agentów i dywersantów znaleźli się obywatele polscy narodowości niemieckiej z terenów Śląska, Wielkopolski, Kujaw, Pomorza i Małopolski Wschodniej. 27 sierpnia 1939 roku, po wybuchu bomby podłożonej na moście pod Nowym Sączem, letnicy w pośpiechu pakowali bagaże i tłumnie opuszczali wczasowe miejscowości. Panika wojenna podsycana przez dywersyjne działania hitlerowskich grup bojowych osiągała swój zamierzony cel. Tarnowska rodzina Flecków, Maria, Aleksander i ich pięcioletnia córka Basia dosiedli się w pociągu do samotnie podróżującego mężczyzny i w miłej atmosferze, rozmawiając z nieznajomym o trudnych czasach i nadchodzącej wojnie, powracali do domu. Mężczyzna wysiadł w Tuchowie, a na pożegnanie poczęstował małą Basię czekoladą. Po przyjeździe do Tarnowa państwo Fleck odwieźli nieprzytomną córkę do szpitala. Badanie lekarskie stwierdziło silne zatrucie cyjankiem potasu. Na drugi dzień w przechowalni tarnowskiego dworca kolejowego wybuchła bomba, zabijając 22 osoby. Basia zmarła w szpitalu, stając się pierwszą tarnowską ofiarą drugiej wojny światowej. Maria Fleck, długoletnia tarnowska bibliotekarka zmarła zakatowana w 1942 roku w Auschwitz. – Tarnów powinien pamiętać o takich rocznicach. Nasze miasto trochę zapomniało o tym. Razem z młodzieżą i seniorami, to taka międzypokoleniowa współpraca postanowiliśmy po raz drugi przypomnieć mieszkańcom o tym wydarzeniu, które odbyło się 78 lat temu, zginęło wtedy 20 osób,  35 zostało rannych. Była to tragedia bardzo wielu rodzin przed II Wojną Światową. My jako lokalna społeczność powinniśmy o tym pamiętać – mówi Dawid Mik, prezes Zarządu Fundacji Impuls Rozwoju i przewodniczący MRM w Tarnowie. 28 sierpnia, w poniedziałek o godz. 19 uczestnicy uroczystości na Dworcu PKP złożyli kwiaty i zapalili światła pamięci. Ceniony tarnowski historyk, Antoni Sypek wygłosił gawędę historyczną. Było również wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych.

Czytaj więcej...

Od tablicy do pomnika

Przełom sierpnia i września to czas kiedy pod Grobem Nieznanego Żołnierza w Trnowie dużo się dzieje, tak z racji ważnych rocznic, jak i znaczących świąt patriotycznych. To dobra okazja aby przypomnieć mało znaną, a niezwykle interesującą historię tego miejsca. Jak pisze Agata Żak - niegdyś nasza stała wspólpracowniczka, Tarnów mógłby w ogóle nie mieć pomnika-symbolu, gdyby nie tajemniczy, nigdy nie poznany z nazwiska, fundator. Wczesnym rankiem 21 czerwca 1925 roku grupki wczesnych przechodniów przystawały z zaciekawieniem obok pomnika wieszcza na placu Kazimierza Wielkiego. To jednak nie Adam Mickiewicz przyciągnął ich uwagę, ale tablica z inskrypcją, której jeszcze wczoraj tu nie było… Wieść lotem jaskółki rozniosła się po Tarnowie i już wkrótce tablica z napisem: „Nieznanemu  Żołnierzowi Polskiemu poległemu za Ojczyznę 1914- 1920” znalazła się w samym środku wielobarwnego dywanu kwiatów – bukietów, wiązanek i wieńców. Zdawać by się mogło, że to pogrzeb kogoś naprawdę ważnego. Ale czy nie tak było rzeczywiście? Tarnów posiadał wprawdzie miejsce,gdzie tradycyjnie świętowano „najświeższe” patriotyczne rocznice, związane z odzyskaniem niepodległości – była nim kwatera powstańców styczniowych na Starym Cmentarzu – lecz nie było wówczas, w latach 20. XX wieku, obiektu, który powstałby specjalnie z tej okazji.

Czytaj więcej...

2. Pocztówka z wakacji w... średniowieczu.

Średniowiecze jest epoką obejmującą aż 1000 lat (od V do XV wieku), przez co bardzo zróżnicowaną. Jest to okres bardzo długi, w którym wiele się działo. Średniowiecze zasadniczo wpłynęło na późniejszą literaturę, kształtując swoistą i typową dla swojej epoki duchowość, mogąc poszczycić się osiągnięciami w zakresie nauki i sztuki. Wieki średnie to czas rozłamów wewnątrz Kościoła (zwłaszcza schizmy wschodniej). To czas rozwoju rolnictwa – wymyślono m.in. młyn wodny, pług z kołami, pod koniec epoki wynaleziono druk. To sztuka romańska - gotyk w architekturze, rzeźbie i malarstwie. To w filozofii Teocentryzm i Tomizm... . Ale to także czas wielkich plag i epidemii, powszechnej śmierci i osobliwej nią fascynacji. Stąd też w literaturze powszechne były motywy pasyjne związane nie tylko z pobudkami czysto religijnymi, ale również z aktualnymi warunkami społeczno-politycznymi, głodem, ubóstwem, epidemiami. Czy przasność ówczesnego życia oznaczała, że nasi przodkowie chodzili wiecznie brudni,  czy też myli się z obsesyjnym zapamiętaniem? Dzień w dzień zataczali się od alkoholu czy raczej nieustannie pościli? Kto by się spodziewał, że ludzie w średniowieczu mieli swoisty, niepisany - ludyczny, dekalog zachowań w różnych życiowych sytuacjach. Oto 10 zadziwiających faktów o życiu w średniowieczu:

Czytaj więcej...

Dla Was pieśń moja i łzy moje

Antyczni, nadzy i ogromni,
Zastygli w krzyk kamiennych warg,
Których na łukach tryumfalnych ark
Ustawią kiedyś w rząd potomni,
Bohaterowie wielkich dni,
Na tle chorągwi i barykad,
Antyczni, nadzy i ogromni,
O których co dzień komunikat
Podawał światu rapsod nowy,
O was historia nie zapomni
I narodowy rzuci pieśniarz
Ziarno męczeńskiej waszej krwi
I posiew cierpień
I uniesień
Na nowy Sierpień,
Nowy Wrzesień,
Na nowych dni sześćdziesiąt trzy.

Taki hołd niezłomnemu miastu składał poeta Antoni Słonimski. Figura Chrystusa sprzed kościoła św. Krzyża przetrwała Powstanie. Niemcy strącili ją z cokołu dopiero po jego upadku. Leżący na bruku Chrystus, obciążony krzyżem, wskazujący niebo, stał się jednym z symboli hekatomby stolicy. 1 sierpnia mija kolejna 73 rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, które było czasem największego bohaterstwa w tysiącletnich dziejach stolicy. Niemcy zabijali w Warszawie wszystkich, od małych dzieci po starców, z jednakowym okrucieństwem. Nigdy żaden niemiecki polityk nie uklęknął przed żadną z tablic upamiętniających zamordowanych Polaków. W Powstaniu wziął udział kwiat młodzieży. Był to czas wielkiej odwagi, patriotyzmu, poświęcenia i przyjaźni. Ale także czas wielkiej modlitwy... .   Również w Tarnowie zaplanowano rocznicowe uroczystości.

Czytaj więcej...