Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

Patriotyczne poruszenie

Onegdaj, we środę 18 sierpnia, Piotr Dziża prezes Fundacji Pro Patria Semper - przy ul. Katedralnej 1 oraz Fundacja im. Hetmana Jana Tarnowskiego, Parafia Katedralna, Rada Osiedla "Starówka", II Liceum Ogólnokształcące im. J. Tarnowskiego w Tarnowie oraz Gminny Ośrodek Kultury w Wojniczu i Komenda Miejska Policji w Tarnowie zaprosiły przedstawicieli lokalnych mediów na konferencję prasową, poświęconą najbliższym wydarzeniom planowanym i przygotowywanym przez te instytucje i organizacje. Już na najbliższą niedzielę 22 sierpnia planowane są obchody ważnych rocznic, związanych z postacią hetmana Jana Tarnowskiego, przypadających w tym tygodniu -  460. rocznicy pogrzebu Hetmana i Jego pochówku w Katedrze oraz 490. rocznicy  zwycięskiej Bitwy pod Obertynem, największej wiktorii Hetmana i jednego z najwspanialszych zwycięstw  XVI-wiecznego oręża Rzeczypospospolitej. Zaś w dniach 27-28 sierpnia odbędzie się w  Wojniczu blok imprez historycznych o nazwie „Woynicz 1655”, której głównym wydarzeniem będzie rekonstrukcja bitwy pod Wojniczem, która miała miejsce w czasie potopu szwedzkiego w dniu 3 października 1655 roku. Inne wydarzenia planowane w najbliższym czasie przez Fundację Promocji Dziedzictwa Lokalnego PRO PATRIA SEMPER, to m.in. projekt dokumentacyjno-edukacyjny "PIERWSI SOLIDARNI" oraz "Tarnowska tożsamość" i "Żegnamy COVID, witamy ROZKWIT".

Pogrzeb hetmana Jana Tarnowskiego odbył się 18 sierpnia 1561 r. Ciało zmarłego w maju hetmana sprowadzono z Wiewiórki na zamek tarnowski, skąd w orszaku liczącym co najmniej kilkanaście tysięcy najmożniejszych w kraju żałobników, dotarło ono do tarnowskiej katedry, gdzie złożono je w grobowcu. Pomnik nagrobny dla hetmana i jego syna Jana Krzysztofa zm. 1567, wykonał Jan Maria Padovano.

- Jest to wydarzenie, które naszym zdaniem nie powinno przejść bez echa w świadomości społecznej tarnowian, ponieważ to było jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach Tarnowa, jeśli chodzi o liczebność zgromadzonych osób. Świętej pamięci pan Marek Trusz twierdził, że było to drugie po wizycie Ojca Świętego Jana Pawła II w 1987 roku wydarzenie, które zgromadziło tak dużą liczbę uczestników - mówi Piotr Dziża, prezes Fundacji Pro Patria Semper.

Niedzielne uroczystości rozpoczną się mszą św. w katedrze o godzinie 15. Po jej zakończeniu, przy pomniku nagrobnym Jana Tarnowskiego, zostaną złożone okolicznościowe wiązanki. Z kolei na godzinę 16 w lokalu Fundacji Pro Patria Semper przy ul. Katedralnej 1, zaplanowany jest „Multimedialny Podwieczorek Hetmańskiego”. Jak zapowiadają organizatorzy, każdy uczestnik rocznicowego spotkania otrzyma pamiątkę.

 W najbliższych  miesiącach  nasza Fundacja - zapowiadał prezes PRO PATRIA,  przystępuje do realizacji  kolejnych dwóch ambitnych, niezwykle ważnych projektów.


           

Pierwszym z nich jest  projekt  badawczo-edukacyjno-promocyjny zatytułowany „Tarnowska tożsamość. Czym jest dzisiaj ?”  We współpracy z ok. 200 bezpośrednimi uczestnikami – przedstawicielami najważniejszych organów i instytucji, organizacji i środowisk  opiniotwórczych (w tym mediów), wychowawcami,  lokalnymi badaczami i najaktywniejszymi w kultywowaniu lokalnego dziedzictwa  społecznikami  z regionu tarnowskiego  chcemy przeprowadzić próbę aktualnego zdefiniowania terminu "tarnowska tożsamość". Próba ta ma być fundamentem długofalowego programu identyfikacji, ochrony i wzmocnienia dziedzictwa lokalnego, które jest wspólne dla całego obszaru aglomeracyjnego  Tarnowa i zamieszkującej go społeczności. 

Wynik tej próby chcemy najpierw skonsultować a następnie spopularyzować w całej lokalnej wspólnocie,  której  w naszym  projekcie  nie będziemy stawiać  barier administracyjno- formalnych. Zakładamy bowiem, że tożsamość tarnowska nie jest  tylko tożsamością mieszkańców samego miasta.  Stanowi ono oczywiście  centrum tej wspólnoty, ale nie jest jej wyłącznym podmiotem, czy dysponentem.  Obawiamy się zresztą , że Tarnowa  bez jego  gminno-powiatowego „podbrzusza” po prostu  nie sposób  zrozumieć … I vice versa.

Projekt przewiduje  przeprowadzenie cyklu  spotkań roboczych, warsztatów i konferencji. Na podstawie wyników specjalnie opracowanej ankiety powstaną referaty "inwentaryzujące" zasoby dziedzictwa poszczególnych gmin i obszarów tematycznych ważnych dla tożsamości całej lokalnej wspólnoty Tarnowa i ziemi tarnowskiej. Na ich podstawie opracowany zostanie później obszerny Raport z tezami końcowymi, które poddane zostaną konsultacjom w połowie przyszłgo roku.

Trwałym  efektem  projektu ma być powołanie i działalność Rady Ochrony i Promocji Dziedzictwa Lokalnego z udziałem przedstawicieli najważniejszych instytucji, organizacji i środowisk oraz wszystkich samorządów.  Efektami wspomagającymi, ma być także uruchomienie wirtualnej encyklopedii Tarnowa i Ziemi Tarnowskiej (Tarnopedia.pl,  jako fragmentu większej Lokalpedii) oraz specjalnego serwisu Tarnoviana.pl współtworzonego przez wszystkich uczestników projektu, jako fragmentu większego portalu DziedziczyMY.pl.

Start projektu, którego realizacja potrwa około rok, przewidywany jest na przełom października i listopada br.. Jego inauguracja towarzyszyć będzie podwójnej edycji (9. i 10.) Festiwalu Niepodległości. 

Kolejny z realizowanych projektów to projekt  aktywizacyjno – integracyjny  „Żegnamy COVID, witamy ROZKWIT !”, czyli program popandemicznej aktywizacji organizacji pozarządowych, środowisk społecznych  i grup nieformalnych z Tarnowa i subregionu tarnowskiego, który to proces  chcemy zainicjować i stale wspomagać.

Projekt jest wynikiem niepokojących obserwacji dokonywanych w ostatnim czasie, a dotyczących zjawisk ze sfery zorganizowanej działalności społecznej.  Objawiają się  one m.in. zmniejszoną aktywnością dotychczasowych członków oganizacji, unikaniem  przynależności do sformalizowanych grup i  coraz częstszą praktyką  bierności, albo aktywności  pozbawionej bezpośrednich odniesień do jednoznacznych wartości i kontroli ze strony norm i struktur społecznych.  Te ostatnie rodzą nawet skłonności do przemocy i agresji. Wszystko to  skutkować może (a niektórzy twierdzą, że już skutkuje)  na poziomie indywidualnym -  dużą ilością zaburzeń natury emocjonalnej i psychicznej,  a na poziomie interakcji społecznych - wzrostem zachowań o charakterze pozanormatywnym, czy wręcz przestępczym. Naszym zdaniem nagły wzrost obecnie ujawnionych zagrożeń należy przypisać przede wszystkim długotrwałej izolacji i poluzowaniu więzi społecznych w okresie lockdownu.

Jedną z recept na zahamowanie a następnie przeciwdziałanie złym tendencjom, zarówno wyżej wymienionym jak i innym jeszcze nie zdiagnozowanym, jest w tej sytuacji szczególnie wzmożona aktywność  organizacji  społecznych, które  dbają o efekty wychowawcze w życiu codziennym, przypominając i uwypuklając  w swej działalności wartości  i umiejętności ważne dla całej wspólnoty. Ich działalność zasługuje obecnie na szczególne wsparcie.

Chcemy zatem w pierwszym rzędzie wspierać działalność rekrutacyjną i formacyjną  organizacji, z którymi podjęliśmy już stałą współpracę (i to w większości przypadków w oparciu o oddane im do użytkowania zaplecze lokalu fundacji). Są to m.in. 1 Tarnowska Drużyna Harcerzy i Harcerek  Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej/ 96 Tarnowska Drużyna Starszych Harcerzy „Czerwone Berety” ZHP / Polskie Forum Klimatyczne/ Maltańska Służba Medyczna/ Związek Strzelecki „Strzelec” /Klub Bokserki „Tiger”/ Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Oddz. Powiatowy w Tarnowie/ Stowarzyszenie „Tarnów – Pierwsze Niepodległe” /Stowarzyszenie Grupa Rekonstrukcji Historycznej im. 16 Pułku Piechoty/ Tarnowski Oddział Jazdy im. 5 Pułku Strzelców Konnych/ Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Tarnowskiej/ Klub Pasjonatów Lokalnej Historii/ Tarnowski Klub Dialogu. 

Projekt „Żegnamy COVID, witamy ROZKWIT” adresowany jest głównie do młodzieży szkolnej i studentów z terenu Tarnowa i powiatu tarnowskiego. Dlatego promując działalność organizacji- partnerów, które wspieramy,  będziemy zwracać  uwagę przede wszystkim na tę ofertę, której odbiorcami są ludzie młodzi z tego terenu.  Start projektu zbiega się z rozpoczęciem nowego roku szkolnego 2021/ 2022.

Ten autorski projekt naszej Fundacji  wspierany  będzie – w ramach programu „Busola” - przez  Fundację ALEGORIA,  jednego z lokalnych operatorów Funduszu Sprawiedliwości, znanej m.in.  jako organizator Tarnowskiej Ligi Debatanckiej.

Fundacja Pro Patria Semper ma zaszczyt poinformować, że rusza realizacja pionierskiego projektu "Pierwsi Solidarni". Start tego wieloletniego cyklu dokumentacyjno-edukacyjnego planowany był już w roku ubiegłym. Plan ten pokrzyżowała nam jednak pandemia.

W tym roku - dzięki m.in. startowemu dofinansowaniu otrzymanemu w ramach Programu Województwa Małopolskiego „Filmoteka Małopolska”, którego operatorem jest Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu - będziemy mogli zrealizować pierwszych kilka notacji filmowych o tarnowskich bohaterach "Solidarności", w tym wywiady z żyjącymi przedstawicielami struktur legalnych (1980-1981) i podziemnych związku oraz osobami internowanymi w stanie wojennym.

Ambicją i celem projektu jest  przypomnienie, a nierzadko też wydobycie z niepamięci,  nazwisk wszystkich tych osób, które najaktywniej działały na rzecz wolności i niepodległości  w  lokalnym środowisku w ostatnich dwóch dekadach PRL-u. Coraz częściej ci bohaterowie odchodzą na naszych oczach. „Pierwsi Solidarni” są zatem szansą na ocalenie jak największej ilości ich świadectw, refleksji i przesłań. 

Zdjęcia w lokalu Fundacji PRO PATRIA SEMPER ruszają dosłownie w najbliższych dniach. Pierwsze wywiady zrealizujemy symbolicznie, w dniach 30 i 31 października w  miejscu, które ma w przyszłości pełnić rolę studia filmowego powstającego w ramach planowanego Ośrodka Dokumentacji i Promocji Lokalnej Historii.

O pracach nad naszym projektem, jego twórcach i kolejnych bohaterach, będziemy informować na bieżąco.
Już dziś jednak zwracamy się z gorącym apelem do mieszkańców miasta i regionu o kontakt z nami wszystkich, którzy mają ważne lub ciekawe informacje, dokumenty, zdjęcia, pamiątki etc. dotyczące działalności „Solidarności” oraz innych formacji i grup opozycji demokratycznej i niepodległościowej w latach 70. i 80-tych XX w. w Tarnowie i regionie. Jeśli posiadacie unikalną wiedzę na ten temat lub materiały, prosimy o niezawodny kontakt !  Z chęcią wykorzystamy je przy realizacji projektu.

Pierwszą fazą realizacji programu, którego finał zaplanowaliśmy w 2030 r., czyli w roku 50. rocznicy powstania "S", jest rejestracja wywiadów z bohaterami tamtych, pamiętnych dni. W oparciu o nie powstawać będą w najbliższych latach nie tylko notacje, ale także krótko- i pełnometrażowe filmy, które będziemy pokazywać i promować w naszym regionie i poza nim. W ramach programu ukazywać się będą również wydawnictwa przybliżające najważniejsze postaci i wydarzenia oraz odbywać specjalne lekcje dla młodzieży.

Przy realizacji tego projektu skorzystamy ze  swoistego know-how, czyli doświadczeń zebranych podczas trwajacego wciąż  projektu „Pierwsi Niepodlegli”. Trzon jego twórców  stanowi bowiem ten sam zespół ludzi.  

Realizacja tak ambitnego programu będzie oczywiście kosztowna. Aby mógł się on planowo, systematycznie rozwijać potrzebujemy zatem stałej pomocy mecenasów. I o taką pomoc także się niniejszym zwracamy do wszystkich lokalnych patriotów, którzy chcieliby dołożyć do realizacji tego szlachetnego przedsięwzięcia swoją cegiełkę, a może nawet pomóc w budowie  całych ścian  i pięter  ...

W dniach 28-29 sierpnia 2021 roku w Wojniczu, w parku Pałacu Dąmbskich, odbędzie się impreza historyczna o nazwie „Woynicz 1655” nawiązująca do czasów XVII wieku, której głównym wydarzeniem będzie rekonstrukcja bitwy pod Wojniczem, mająca miejsce w czasie potopu szwedzkiego w dniu 3 października 1655 roku.

Głównymi organizatorami wydarzenia są: Burmistrz Miasta Wojnicza – Tadeusz Bąk, Komendant Miejski Policji w Tarnowie – insp. Mariusz Dymura oraz Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Wojniczu – Jarosław Bujak. Współorganizatorami wydarzenia będą: portal Dwór Hulaszczego Sarmaty, Fundacja Pro Patria Semper oraz Stowarzyszenie Tarnów Pierwsze Niepodległe. Patronat medialny nad wydarzeniem objął portal Historykon.pl. Organizacją wydarzania od strony rekonstrukcji historycznej zajmują się rekonstruktorzy zrzeszeni w grupie Independent Regiment of Poland.
 
Pomysł na rekonstrukcję bitwy oraz wydarzenie historyczne we Wojniczu zrodził się w głowie Piotra Jędrasa – miłośnika historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów i kultury sarmackiej, prowadzącego na portalu społecznościowym Facebook fanpage „Dwór Hulaszczego Sarmaty”, na co dzień funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Tarnowie. Pomysłem tym zainfekował Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Wojniczu Jarosława Bujaka i tak dzięki ich współpracy, a także przy akceptacji i wsparciu swoich przełożonych oraz zaangażowaniu innych ludzi dobrej woli ruszyła lawina, dzięki której już w ostatni weekend sierpnia, Wojnicz zostanie przeniesiony w czasie z XXI wieku do połowy XVII wieku, czasów potopu szwedzkiego.
 
Bitwa pod Wojniczem stoczona w dniu 3 października 1655 roku pomiędzy wojskami szwedzkimi króla Karola X Gustawa a dywizja armii koronnej dowodzona przez wojewodę  ruskiego  i hetmana polnego koronnego Stanisława Lubomirskiego była pierwszym starciem zbrojnym w polu, gdzie wojska polskie stawiły tak zdecydowany opór najeźdźcy szwedzkiemu i była kluczowym momentem pierwszego roku działań drugiej wojny północnej (1655-1660).

     

Gdy wojska szwedzkie podeszły pod Kraków i poczęły jego oblężenie  wojsko wycofującego się Lanckorońskiego udało się na wschód, by połączyć się z grupą dowodzoną przez hetmana wielkiego koronnego Stanisława „Rewerę” Potockiego. Karol X Gustaw uznał dywizję Lanckorońskiego za zagrożenie i wkrótce po rozpoczęciu oblężenia Krakowa wyruszył na wschód,         w kierunku Tarnowa zajmując po drodze nowoczesną i dobrze ufortyfikowaną twierdzę w Nowym Wiśniczu, która poddała się bez walki. Obóz wojsk polskich znajdował na północ Wojnicza po lewej stronie Dunajca. I tam na polach Wojnicza rozegrała się bitwa, w której wzięło udział około 10 000 zbrojnych. Lekka przewaga liczebna była po stronie wojsk hetmana Lanckorońskiego, który dysponował ok. 5500 ludźmi, w tym: 3-4 chorągwiami husarskimi, około 70 kozackimi i wołoskimi oraz niewielka ilością dragonii. Wojsko szwedzkie, pod dowództwem króla składało się natomiast         z kilku regimentów rajtarii, dragonii i oddziału muszkieterów, w łącznej liczbie około 4000 zbrojnych. Zmagania zbrojne trwały cały dzień, a szala zwycięstwa przechylała się raz na jedną, raz na drugą stronę. Niestety wojsko koronne zdemoralizowane wcześniejszym odjazdem króla z Krakowa oraz niepowodzeniami w starciu ze Szwedami, którzy stawili zdecydowany opór, wycofało się za Dunajec. W trakcie odwrotu z ręki nieprzyjaciela o mało nie zginął hetman polny koronny Stanisław Lanckoroński, który swój ratunek zawdzięcza postawie późniejszego króla Polski, a wtedy porucznika chorągwi kozackiej i starosty jaworowskiego Jana Sobieskiego a także postawie kronikarza i twórcy barokowego Wespazjana Kochowskiego, który służył w tym czasie w chorągwi husarskiej.

A jak bitwa mogła wyglądać w rzeczywistości już niebawem będziemy mogli się przekonać  w Wojniczu. Będzie naprawdę ciekawie dzięki grupom rekonstrukcyjnym zrzeszonym  w Independent Regiment of Poland, którzy swoją pasję i miłość do historii przekazują ludziom na tego typu wydarzeniach zarówno w Polsce i w Europie. Wykorzystują oni ubiory, ekwipunek oraz broń używaną przez zbrojnych w XVII wieku. Będą zatem armaty, muszkiety, szable oraz strzały  z tychże armat i muszkietów. Bohaterstwo w walce, poświęcenie, odwaga i honor – to atrybuty głównych aktorów wydarzenia. 
 
Przy okazji rekonstrukcji bitwy organizatorzy przygotowali wiele dodatkowych atrakcji jak: pokazy grup rekonstrukcyjnych, plenerowy pokaz filmu „Zrodzeni do szabli”, Wojnicki Festiwal Smaku, koncert zaproszonej gwiazdy muzyki a także wiele innych atrakcji dla dzieci i dorosłych.
 
Zapraszamy zatem wszystkich – i małych i dużych, w dniach 28-29 sierpnia do parku przy Pałacu Dąmbskich w Wojniczu na wydarzenie historyczne „Woynicz 1655” – najlepszy pomysł na zakończenie wakacji.    

Na podstawie materiałów organizatorów
Ryszard Zaprzałka