Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

Malatura

Czyli, jak murale zmieniają ulice miast w wielkie galerie...

Nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznacza w skrócie dzieło dekoracyjnego malarstwa ściennego, najczęściej monumentalne. Murale jako malarstwo ścienne pochodzi jeszcze z okresu prehistorii, były szczególnie rozpowszechnione w starożytnym Rzymie na ulicach miast.  Malowidła takie, w zależności od intencji twórcy, mogą mieć na celu impresję odbiorcy, reklamę jakiegoś produktu lub promocję akcji charytatywnej. Generalnie  murale można zdefiniować jako wielkoformatową grafikę na ścianach budynków. Coraz popularniejsze stają się też różnego rodzaju muralowe konkursy Właśnie, jeden z nich rozstrzygnięty został w Tarnowie.

Znamy laureatów konkursu na projekt muralu upamiętniającego postać kompozytora urodzonego w Tarnowie Józefa Władysława Krogulskiego… Do konkursu zostały zgłoszone 22 projekty, z czego 18 spełniło kryteria formalne.

Jury w składzie: Ryszard Żądło (przewodniczący Rady Osiedla nr 1 „Starówka”), dr Bartłomiej Bałut (dziekan Wydziału Sztuki PWSZ w Tarnowie), Marta Wojnowska (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków – Delegatura w Tarnowie) oraz przedstawiciele Biura Wystaw Artystycznych w Tarnowie – Ewa Łączyńska-Widz (dyrektorka) i Miłosz Onak (Dział Organizacji Wystaw); przyznało trzy regulaminowe nagrody:

– I miejsce – Joanna Popek-Solak (2 900 zł)
Za nowatorskie przedstawienie postaci Józefa Władysława Krogulskiego łączące ujęcie historyczne ze współczesną formą plastyczną oraz za wielowątkowość narracji. Jury doceniło także szeroki zakres opracowania projektu, ciekawą formę wprowadzenia biografii kompozytora i elementów związanych z miastem.

– II miejsce – Marcin Czaja (1 300 zł)
– III miejsce – Jerzy Martynów, Anna Kropiowska (800 zł)

Ponadto jury zwróciło uwagę na projekt Patrycji Mytnik. Godny podkreślenia jest także liczny udział w konkursie uczniów Zespołu Szkół Plastycznych w Tarnowie i ich profesjonalne podejście do tematu.

Wszystkie zgłoszone prace będzie można oglądać na wystawie pokonkursowej w BWA w Pałacyku Strzeleckim w terminie od 11.10.2019 (od godz. 15.00) do 27.10.2019. W czasie trwania wystawy planowane jest publiczne ogłoszenie werdyktu i wręczenie nagród laureatom.

Laureaci o inspiracjach i ideach swoich projektów:
Swoim projektem, chciałam pokazać, że można zrobić ciekawy, kolorowy mural historyczny, który zainteresuje zarówno ludzi młodszych jak i starszych. Starałam się, aby obraz zawierał zarówno jasny przekaz, czym Józef Krogulski się zajmował, ale zamiarem również było, by osoba, która zobaczy mural została zaintrygowana. Mural został podzielony na dwie części: pierwsza to sylwetka kompozytora oraz jego imię i nazwisko, druga zaś to część nawiązująca do tego, kim był sam Józef Władysław Krogulski. Kompozytor oprócz plam koloru został narysowany kreską. Chciałam tutaj zaznaczyć, że był on kreatorem, tworzył coś własnoręcznie i stąd też połączenie płaskiej plamy z odręczną kreską. W prawym, górnym rogu muralu znajdują się nuty, są to „Dwa Mazurki Salonowe” Krogulskiego, napisane na fortepian. Następnym elementem jest zapis ścieżki dźwiękowej, tym elementem chciałam pokazać, że muzyka może nas zabrać wszędzie i kojarzyć się z naturą, obcowaniem z przyrodą lub zgiełkiem codziennego życia, szumu miasta.

Joanna Popek-Solak (Tarnów) – w swoim dorobku ma zarówno wystawy indywidualne i grupowe (m.in.: „Salon Wiosenny”, BWA Tarnów), jak i wygrane konkursy m.in. na mural organizowany przez Instytut Sztuki PWSZ w Tarnowie, scenografię dla Teatru im. Ludwika
Solskiego w Tarnowie.

Idea, która mi przyświecał podczas projektowania muralu, to próba znalezienia plastycznego ekwiwalentu dźwięków muzycznych oraz znalezienie nowoczesnej formy malowidła wielkoformatowego dla tematu historycznego. Aby zobrazować różnorodność dźwięków, ich dynamikę, kontrasty i chromatykę, posłużyłem się rysunkiem chmur, które wydały mi się najbardziej odpowiednim obiektem wizualnym do wyrażenia muzyki. Chmury luźno „osadziłem” na pięciolinii, aby przywołać skojarzenie z partyturą muzyczną i nutami. Po prawej stronie projektu umieściłem przetworzony wizerunek Władysława Krogulskiego, sporządzony na podstawie najbardziej rozpowszechnionego portretu kompozytora.

Marcin Czaja (Kraków) – autor licznych murali, m.in.: 96 urodziny Stanisława Lema na Galerii Krakowskiej (Kraków), Art Mural Challange (Łódź), Państwowe Muzeum na Majdanku (Lublin), Wzory Miasta (Tarnów).

Mural ma upamiętniać postać mało znaną: polskiego kompozytora, pianistę, dyrygenta chóralnego i pedagoga. W swoim dorobku ma m.in. sporo muzyki liturgicznej w tym 10 mszy, pieśni kościelne, pieśni na głos z fortepianem, hymny. Żył w czasach zaborów, kiedy marzeniem każdego Polaka była wolna Ojczyzna. Jego muzykę jednak trudno kojarzyć z konkretnymi wydarzeniami historycznymi. Był jeszcze bardzo młody gdy zmarł. W założeniu mural ma intrygować osoby patrzące nań, zachęcić do poznania historii zmarłego przedwcześnie, mało znanego muzyka. Uduchowiony minimalizm projektu – pianista grający w chmurach na tle błękitnego nieba, ma uosabiać wrażliwego artystę i jego młodzieńcze marzenia, marzenia o wolnej Ojczyźnie.

Jerzy Martynów (Tarnów) – znany tarnowski malarz i architekt wnętrz.
Anna Kropiowska (Tarnów/Saint-Quay-Portrieux) – autorka licznych realizacji malarskich w Polsce i Francji, m.in. tarnowskich murali przedstawiających hetmana Jana Tarnowskiego i fragment „Panoramy Siedmiogrodzkiej”.

Współorganizatorami konkursu są Gmina Miasta Tarnowa – Urząd Miasta Tarnowa i Biuro Wystaw Artystycznych w Tarnowie.

Inicjatorem przedsięwzięcia jest Rada Osiedla Nr 1 „Starówka” w Tarnowie.
Planowana realizacja muralu w 2020 roku (205. rocznica urodzin kompozytora).
Planowana lokalizacja to zbieg ulic Lwowskiej i Szerokiej, Skwer Bohaterów Zadwórza 1920.

W Polsce w okresie PRL-u szczególnie upowszechniły się murale reklamujące przedsiębiorstwa i instytucje, które zasadniczo reklamy nie potrzebowały, ponieważ najczęściej byli to monopoliści na rynku. Niemalże w każdym mieście była gdzieś namalowana reklama PKO, PZU czy Totalizatora Sportowego albo Pewexu. Były też reklamy lokalnych fabryk i zakładów. Na przykład w Łodzi do dziś można spotkać murale Zakładów Przemysłu Bawełnianego im. Armii Ludowej, czy Zakładów Przemysłu Jedwabniczego „Pierwsza”.

Łódzkie „murale”, jako pierwsze i jedyne w Polsce, doczekały się publikacji monograficznej, wydanej w 2010 roku.

Ryszard Zaprzałka

Źródło - KADR