Witryna korzysta z plików cookies,które są niezbędne do prawidłowego jej funkcjonowania .W ustawieniach przeglądarki możesz zmienić warunki ich przechowywania lub dostępu

TOTUS TUUS

„Niełatwo zmierzyć głębokość słów" (Karol Wojtyła)

To słynne papieskie zawołanie jest także hasłem tegorocznego XX Dnia Papieskiego obchodzonego   w niedzielę 11 października. Nic dziwnego, wszak w tym roku świętujemy 100. rocznicę urodzin i 15. rocznicę odejścia do Domu Ojca naszego wielkiego rodaka świętego papieża Jana Pawła II. To już tradycja, że każdego roku, w niedzielę poprzedzającą wybór Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową, w całej Polsce oraz środowiskach polonijnych obchodzony jest Dzień Papieski, podczas którego łączymy się w modlitwie z obecnym papieżem oraz zagłębiamy się w nauczanie św. Jana Pawła II. Dzień Papieski w każdym roku ma swoje hasło, wskazujące na istotny obszar papieskiego nauczania. Hasło to stanowi osnowę wszystkich wydarzeń modlitewnych, liturgicznych i artystycznych. Obchodom Dnia Papieskiego towarzyszą liczne konkursy, wystawy, sztuki teatralne, wieczory poetyckie, imprezy sportowe, kulturalne, artystyczne, między innymi wręczanie katolickich nobli - nagród TOTUS TUUS przyznawanych przez Fundację „Dzieło Nowego Tysiąclecia” oraz stypendiów dla młodzieży z niezamożnych rodzin. To także wieńczący obchody Dnia Papieskiego koncert galowy w Warszawie transmitowany przez TVP 1 i TVP Polonia oraz premiera unikalnego filmu pod tytułem "Akatyst - Totus Tuus" zrealizowanego przez Teatr Franciszka z Katowic, który dostępny będzie od dziś 11 października pd godz. 19  na kanale YouTube DzieloTV (https://www.youtube.com/user/DzieloTV).

Teatr Franciszka, złożony w dużej mierze z młodych aktorów, wystawił w przeszłości cały szereg nawiązujących do Biblii przedstawień i musicali, takich jak "Tobiasz", "Dawid" czy "Ewangelia według kobiet". Tym razem artyści przygotowali film.

Scenariusz i muzyka "Akatystu - Totus Tuus” zostały oparte na starożytnej modlitwie Akatystu, pochodzącej z V-VI  wieku. Jak oceniają twórcy filmu, jest to modlitwa prawie zupełnie pozbawiona "pobożnej interesowności". Można ją porównać do lawiny pełnych zachwytu komplementów.

W Akatyście nie ma wezwań takich jak "Módl się za nami", "Ratuj nas" lub "Uproś nam". "Jego wymiar ideowy prowadzi modlącego się po drodze bezinteresownej kontemplacji zachwytu nad Człowieczeństwem, któremu w osobie Maryi zostało przywrócone pełne Podobieństwo Boże" - zwracają uwagę twórcy filmu.

To wysokiej próby film artystyczny poświęcony Janowi Pawłowi II, którego duchowość była głęboko naznaczona pobożnością maryjną, dobitnie wyrażoną w Jego biskupiej dewizie „Totus Tuus”. Wezwanie to pochodzi z Traktatu o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny św. Ludwika Marii Grignion de Montfort: „Totus Tuus ego sum, et omnia mea Tua sunt. Accipio Te in mea omnia. Praebe mihi cor Tuum, Maria” – „Jestem cały Twój, a wszystko, co moje, do Ciebie należy. Przyjmuję Ciebie całym sobą. Daj mi Swoje serce, Maryjo”. Jak sam pisze Jan Paweł II: „Lektura tej książki była również dla mnie wielką pomocą w młodzieńczych latach, gdyż w niej «znalazłem odpowiedź na moje pytania» wywołane obawami, że kult Maryi może zyskać «w sposób przesadny pierwszeństwo przed nabożeństwem do samego Chrystusa» (Jan Paweł II, Dar i tajemnica, Kraków 1996, s. 29). Dzięki mądrości nauki św. Ludwika Marii zrozumiałem, że jeśli przeżywa się tajemnicę Maryi w Chrystusie, to takie niebezpieczeństwo nie istnieje. Mariologia świętego jest bowiem zakorzeniona «w tajemnicy trynitarnej oraz w prawdzie o Wcieleniu Słowa Bożego» (tamże, s. 30)”. (Jan Paweł II, List do rodzin Montfortańskich z 8 grudnia 2003 r.)

Scenariusz i muzyka „Akatystu – Totus Tuus” zostały oparte na starożytnej modlitwie Akatystu, pochodzącej z V-VI  wieku. Jest to utwór o charakterze litanijnym, sławiący przymioty Najświętszej Maryi Panny. Przetłumaczony na łacinę w VIII wieku  stał się inspiracją pobożności maryjnej średniowiecznej Europy. Także większość polskich tekstów literackich poświęconych Matce Bożej powstało z inspiracji jego finezyjnej, bogatej treściowo poetyki. Jednak w przeciwieństwie do nich Akatyst jest prawie zupełnie pozbawiony „pobożnej interesowności”, będąc „lawiną pełnych zachwytu komplementów”. Tak więc próżno w nim szukać charakterystycznej dla znanych modlitw maryjnych mentalności wyrażanej w prośbach „Módl się za nami”, „Ratuj nas” lub „Uproś nam”. Jego wymiar ideowy prowadzi modlącego się po drodze bezinteresownej kontemplacji zachwytu nad Człowieczeństwem, któremu w osobie Maryi zostało przywrócone pełne Podobieństwo Boże.

Film „Akatyst – Totus tuus” jest próbą udramatyzowania paraliturgicznego tekstu. Zawarty w nim  trop dramaturgiczny (poszczególne części utworu rozpoczynają się Antyfonami odnoszącymi się do biblijnych scen z życia Maryi) został potraktowany jako porządkujący narrację podział na filmowe sceny. Film powstał  w poetyce „impresyjnej opowieści” jako ciąg niespiesznych, „uruchomionych obrazów” Agnieszki Jasińskiej, w które nieomal dosłownie „weszli” młodzi aktorzy Teatru Franciszka. Dzieło prezentuje życiowy dorobek artystyczny Malarki, interpretując sensy zawarte w Jej realizacjach w całkiem nowy, zaskakujący sposób. Pozostaje on jednak w zgodzie z podstawową ideą Jej obrazów, w których – jak mówi sama Autorka – „odbiorca ma szansę zetknięcia się ze Światłem, w którym spotyka się pierwiastek ludzki z boskim”.

Integralną częścią projektu jest muzyka Piotra Solorza, absolwenta Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia reinterpretująca tradycyjną melodię Akatystu oraz wzbogacająca ją o nowe kompozycje i aranżacje.

Młodzi członkowie Teatru Franciszka, oprócz wyzwań aktorsko-wokalnych (przed którymi dotąd już często stawali na scenie), tym razem musieli się zmierzyć z zupełnie nowymi zadaniami. Ze względu na czas  pandemii kilkumiesięczna praca zespołu nad projektem odbywała się zdalnie (podczas warsztatów i prób odbywających się on-line). Materiały audiowizualne w zdecydowanej większości zostały nagrane przez wykonawców samodzielne, w zaciszu własnych pokoi, stając się bazą filmowo-muzycznego „kolażu”.

Film „Akatyst – Totus Tuus” w symboliczny sposób kończy pięcioletnią działalność Teatru Franciszka  (nastawionego dotychczas na produkcję autorskich spektakli musicalowych). Filmowy projekt jest cezurą wprowadzającą Zespół w nowy obszar funkcjonowania – od teraz jako Studium Teatru Franciszka (formę pedagogicznego kursu zorientowanego na Teatr Chrześcijański, którego owocem będą m.in. coroczne „Spektakle Dyplomowe” studentów trzeciego roku).

Teatr Franciszka – offowy teatr biblijny, działający pod auspicjami Katolickiej Fundacji Młodzi dla Młodych. Teatr w swoich projektach artystycznych (warsztaty, praca nad kolejnymi spektaklami, inscenizacje spektakli repertuarowych i dram biblijnych) łączył utalentowanych, od kilku lat doskonalących swój warsztat aktorsko-wokalny, amatorów z profesjonalistami. Początki Zespołu sięgają roku 2013 – jego aktualni członkowie w latach 2013-2015 występowali jako woluntariusze w megawidowiskach zrealizowanych w katowickim Spodku: „Franciszek – wezwanie z Asyżu”, „Exodus”i„Jonasz”. Geneza Teatru – i regularność jego działań (coroczne premiery) były związane od samego początku z październikowymi obchodami „Dnia Papieskiego”, organizowanymi przez Fundację Dzieło Nowego Tysiąclecia.

     

Opiekunem duchowym i współzałożycielem Grupy jest ks. dr Robert Kaczmarek. Funkcje reżysera, dramaturga, pedagoga teatralnego i dyrektora artystycznego pełni Mariusz Kozubek (drugi współzałożyciel zespołu). Kierownictwo muzyczne sprawuje Piotr Solorz (równocześnie autor muzyki do wszystkich premier Teatru Franciszka i odtwórca głównych ról wokalno-dramatycznych). Za scenografię odpowiadał Agnieszka Jasińska.

Teatr Franciszka tworzył młodzież w większości ukształtowana przez formację ruchu Światło–Życie.  Stąd w spektaklach Zespołu widoczna jest  wrażliwość na przekaz biblijny, wspólnotowość działań i apostolski entuzjazm. TF to wspólnota energetycznych, radosnych, odpowiedzialnie zaangażowanych w budowanie lepszego świata młodych ludzi.

 

Poetyka muzycznych spektakli biblijnych kształtowała pd początku unikatowy charakter Teatru. Imponująca  była skala realizacji corocznych scenicznych przedsięwzięć. Premiery Teatru Franciszka były pełnowymiarowymi, kilkuaktowymi musicalami granymi na profesjonalnych scenach, z muzyką wykonywaną niejednokrotnie na żywo. Spektaklami w pełni autorskimi (począwszy od scenariusza, muzyki i choreografii na scenografii, kostiumach i oświetleniu kończąc). W takiej formule zrealizowano do tej pory pięć autorskich musicali, których premiery odbyły się na scenie katowickiego Pałacu Młodzieży: „Tobiasz” (2016), „Ewangelia według… Kobiet” (2016), „Dawid” (2017), „Bezimienni” (2018) oraz „Józef Egipski”(2019). Zespół występował także kilkadziesiąt razy poza granicami samych Katowic.

Dramaturgia, reżyseria i animacje: Em Anonim

Muzyka, aranżacje i nagrania: Piotr Solorz

Obrazy, projekty plastyczne i animacje: Agnieszka Jasińska

Opieka merytoryczna: ks. dr Robert Kaczmarek

Współpraca realizacyjna: Mirela Gontarz, Małgorzata Krzeszowska, ks. Andrzej Suchoń

Korzystałem z materiałów Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia oraz www.gosc.pl

Ryszard Zaprzałka